M S Bhatia WhatsApp on Tuesday 20th January 2026 at 20:45 Remembering V I Lenin
ਕਾਮਰੇਡ ਵੀ. ਆਈ. ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼//ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ
ਲੈਨਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਰਤੀ ਵਰਗ ਵੱਲੋਂ ਰਹਿਨੁਮਾ ਵੱਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਿਰਤੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਮਹਾਨ ਕਾਮਰੇਡ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਲਿਖਤ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਿਖਤ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਬਣ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਵੀ ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਸੂਝਵਾਨ ਸਾਥੀ ਇਹਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਣ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ। -ਸੰਪਾਦਕ
21 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤਿਸੀਲ ਲੋਕ ਕਾਮਰੇਡ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਇਲਿਚ ਲੈਨਿਨ (1870–1924) ਦੀ ਬਰਸੀ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਲੈਨਿਨ ਕੋਈ ਅਤੀਤ ਦੀ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਸਮਰਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਇਲਿਚ ਲੈਨਿਨ ਰੂਸੀ ਇਹ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Владимир Ильич Ленин, ਆਈ ਪੀ ਏ: vlɐˈdʲimʲɪr ɪlʲˈjitɕ ˈlʲenʲɪn, ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਨਾਮ: ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਇਲਿਚ ਉਲੀਆਨੋਵ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ: Владимир Ильич Ульянов - 22 ਅਪਰੈਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸਟਾਈਲ 10 ਅਪਰੈਲ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ-1870 - 21 ਜਨਵਰੀ 1924 ਇਹ ਵੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਲੈਨਿਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਬੜੀਆਂ ਭਾਵਪੂਰਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
 |
| ਕਾਮਰੇਡ ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ |
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਨਿਨ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰੂਸੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ, ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਿਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਰੂਸੀ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵੀ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹੰਦੀਆਂ ਸਨ ਇਹੀ ਕੈਰਨ ਸੀ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ। ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਲੈਨਿਨਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਕਾਫ਼ਿਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ਿਲਾ ਲਗਤਾਰ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗ ;ਲਾਲ ਹੈ ਕਿ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੋਦਗੀ ਉਸਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹੁਣ ਵੀ ਕੋਈ ਭੀੜ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਫਲਸਫੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸੇਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਛਪ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗਤਾਰ ਬੜੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਆਖ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ।
ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖ਼ਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਚੇਤੇ ਕਰਵਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਕਾਜ਼ਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਮੱਚੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਭਾਂਬੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਓਟਰ ਬਿੱਲੂ ਸੂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਸਵੀਰ ‘ਵੀ ਵਿਲ ਫ਼ਾਲੋ ਏ ਡਿਫਰੈਂਟ ਪਾਥ’ (ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਛਪੀ), ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੜੇ ਭਾਈ ਦੇ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਨਿਢਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਕਰਾ 'ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅੱਡਰਾ ਰਸਤਾ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਾਂਗੇ' ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਲਾ ਕਾਨੂਨੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੈਨਿਨ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਦੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਵੀ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਕੀਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹਨ। ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਜ਼ਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਖ਼ਾਰਜ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਗਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾਸ ਕੈਪੀਟਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ 1917 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਉਲਟਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਕੋਈ ਜੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੋਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਸਮਰਾਜਵਾਦੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਇਕੱਠੀ ਪੂੰਜੀ, ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ੀ ਲੁੱਟ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ “ਸਮਰਾਜਵਾਦ: ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੜਾਅ” ਨੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੰਗਾਂ, ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਪਿੱਛੜਾਪਣ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹਨ।
ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਭ੍ਰਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਜੇਹਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਹੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਹੇਠ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲੀ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕਾਬੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ।
ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ—ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ-ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ, ਸਵੈਸਫੁਰਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਅੱਜ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਲੈਨਿਨ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿਚਕ ਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਰਾਜਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਦ ਤੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਨ। ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਕੌਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹਕੂਮਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰਾਜਵਾਦੀ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਤੀਖੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਗਤ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਰਬਪਤੀ ਅਤੁੱਟ ਦੌਲਤ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸਮਰਾਜਵਾਦੀ ਗਠਜੋੜ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਥੋਪ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਸੰਪਤੀ ਨਿੱਜੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ “ਸੁਧਾਰਾਂ” ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਸੰਕਟ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਨਿਓ-ਲਿਬਰਲ ਮਾਡਲ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਇਹ ਜ਼ੋਰ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਤਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ—ਮਜ਼ਦੂਰ-ਕਿਸਾਨ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦਬੇ ਕੁਚਲੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਲੜਾਈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਵਰਗੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਜਵਾਬ ਹੈ।
ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਬਰਸੀ ਦਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣਾ ਕੋਈ ਨਾਸਟੈਲਜੀਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ—ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਮਨ ਲਈ, ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਮਾਜਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਮਾਜਵਾਦ ਲਈ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇ; ਉਸ ਲਈ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਸਮਰਾਜਵਾਦ ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਲੈਨਿਨ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਨਸਾਫ਼ਪੂਰਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ।
.jpg)
